Het Hollywood van de jaren ’80 en ’90 werd gekenmerkt door de opkomst van de actieheld: Blockbuster films waarin een zwijgzame of juist grofgebekte rakker in zijn eentje minimaal 100 bad guys uitschakelt. Deze tien toppers waren het allerbeste wanneer het aan kwam op alles en iedereen afknallen!

 

1. Sylvester Stallone – RAMBO First Blood, 1982

In 1982 verscheen de eerste Rambo film met de titel ‘First Blood’ De film was gebaseerd op het gelijknamige boek van David Morell uit 1972. In de film leidt een ex-commando genaamd John Rambo, die gediend en vast heeft gezeten in Vietnam, een zwervend bestaan. In het dorpje ‘Hope’ gaat hij op zoek naar een oud legermaatje. Deze blijkt echter gestorven te zijn aan kanker als gevolg van de chemische wapens die werden gebruikt in de Vietnam oorlog. In het stadje krijgt Rambo het ook nog eens aan de stok met de agressieve en onredelijke sherrif Will Teasle, die hem arresteert en laat mishandelen in een cel. Rambo ontsnapt en wil de politie agenten die hem achterna zitten niet vermoorden. Maar het één en ander escaleert zeer snel behoorlijk uit de hand met vele gewonde- en één dode agent als gevolg. Zijn oude kolonel moet er uiteindelijk aan te pas komen om hem over te halen om zich over te geven. Er zouden na ‘First Blood’ nog drie vervolg films verschijnen met Sylvester Stallone in de hoofdrol. In deel 2 slacht Rambo het halve Vietnamese leger af om Amerikaanse krijgsgevangen te bevrijden en in deel 3 vecht hij zij aan zij met de Taliban tegen de Russen in Afghanistan. In het laatste en waarschijnlijk meest gewelddadige deel, helpt Rambo een aantal missionarissen om vanuit Thailand af te reizen naar Myanmar. Tijdens deze reis vermoord Rambo eigenhandig een hele boot met piraten uit Birma om vervolgens ook een heel legerkamp met de grond gelijk te maken. Tsja, you can take Rambo out of the war, but you can’t take the war out of Rambo.

 

2. Bruce Willes– Die Hard, 1988

Acteur Bruce Willis genoot bij het uitkomen van de film in 1988 vooral nog bekendheid als privé detective David Addison Jr.uit televisie serie ‘Moonlighting’, maar met  het uitkomen van ‘Die Hard’ werd hij in één klap wereldberoemd als actie held. In de film waarbij Bruce Willis zijn meeste stunts zelf deed gaat John McClane naar Los Angeles om een kerst feestje van zijn vrouw haar werk bij te wonen. Zijn vrouw is van hem vervreemd en om het feestje compleet te maken duikt de Duitse terrorist Hans Gruber ook nog op. Iedereen wordt gegeijzeld behalve McCalne die weet te ontsnappen. Uiteraard is Hans helemaal geen politiek gedreven terrorist maar een ordinaire boef die de 640 miljoen aan obligaties uit de kluis wil jatten. Aan de politie en de FBI heeft McClane uiteraard geen ene zak, die lopen alleen maar in de weg en dus schakelt John alle getrainde Duiste beroepscriminelen één voor één uit. OP het dak van de flat redt hij zijn vrouw ook nog persoonlijk uit de handen van eindbaas Gruber om hem vervolgens van de flat naar beneden te gooien. Geinig weetje, producent Fox was verplicht om de rol van McClane aan Frank Sinatra te geven, maar die had geen zin, vervolgens zou de film het tweede deel van Commando worden maar onze Oostenrijkse vriend sloeg de rol ook af, waarbij producent Fox uiteindelijk bij Bruce Willis kwam. Er zouden uiteindelijk nog vier ‘Die Hard’ films volgen

 

3. Arnold Schwarzenegger – COMMANDO, 1985

Slechts drie jaar na het verschijnen van First Blood kwam er een soortgelijke kaskraker uit. Dit keer was het een Oostenrijkse spierbundel die in de rol kroop van een special forces kolonel genaamd John Matrix (weer een John). Schurken die een militaire coup willen plegen in het Zuid-Amerikaanse fictionele landje Val Verde kidnappen John zijn dochter Jenny (een rol van de dan nog piepjonge Alyssa Milano) en dwingen hem om de zittende president te vermoorden. John gaat in eerste instantie akkoord maar moord uiteindelijk alle schurken die betrokken zijn bij dit complot één voor één uit, hierbij bijgestaan door een stewardess. Net als Rambo is ook John Matrix creatief wanneer het aan komt op moorden. Zo gebruikt hij onder andere een cirkelzaag als ninja ster om iemand zin schedelkap te verwijderen. Hoewel Arnold in 1985 al bekend was bij het grote publiek betekende Commando zijn definitieve doorbraak als echte actie held. Films als ‘Raw Deal’, ‘Running Man’, ‘Predator’ en ‘Red Heat‘ zouden snel volgen met Terminator 2 als hoogtepunt. Leuk weetje in 2008 kwam er een Russische Remake uit van Commando met zowaar een rol voor onze eigen Bob Schreiber.

 

4. Jean-Claude van Damme – Bloodsport, 1988

Na Oostenrijk was het de beurt aan België om in de jaren ’80 om een actieheld van formaat in Hollywood af te leveren. In deze film in 1988 kruipt Jean-Claude van Damme in de rol van Frank Dux, ook alweer een Amerikaanse soldaat. Hij is getraind in Ninjutsu en wil zijn oude leraar Senzo Tanaka eren door zijn overleden zoon Shingo te vervangen in een illegaal vechtsport gala in Hong Kong. Hoewel hij niet op verlof mag gaat reist hij toch af naar Hong Kong op de hielen gezeten door twee agenten (een rol van een dan nog jonge Forest Whitaker). Hij maakt wat vrienden in Hong Kong, waaronder de goedlachse brute Amerikaanse vechter Ray Jackson. Deze wordt tijdens de tweede dag van het toernooi het ziekenhuis in geslagen door de gemene en sadistische Chong Li. Deze sadist vermoord ook nog een andere tegenstander en komt uiteindelijk in de finale tegenover Dux te staan. Dux is aan de winnende hand maar Li verblind hem met een zout pil. Li wordt uiteindelijk door de verblinde Dux alsnog verslagen. Hiermee is Dux de eerste westerling ooit die het toernooi wint en keert tevreden terug naar het leger. De rol van Frank Dux vormde de definitieve doorbraak in Hollywood voor Van Damme. In eerste instantie claimde de makers dat de film op waargebeurde feiten was gebaseerd maar al vrij snel na het uitkomen van de film bleek de echte Frank Dux een pathologische leugenaar te zijn., Deze fantast zou overigens nog jarenlang tot in de treurnis toe volhouden dat ie toch echt een geheime super vechtsport commando was. Waarschijnlijk iets te veel films gekeken..

5. Steven Seagal – Out for Justice, 1991

In het begin van de jaren ’90 was acteur en martial arts expert Steven Seagal al lang en breed internationaal doorgebroken als actie held. Toch zou zijn rol van NYPD detective Gino Felino uit ‘91 toch wel de boeken in gaan als één van zijn beste. Gino zijn partner Bobby wordt op klaarlichte dag vermoord door een oude bekende uit Brooklyn, de crack verslaafde en compleet doorgedraaide Richie. Deze gast vermoord op klaar lichte dag een vrouw die vraagt of ie zijn auto kan verplaatsen, zelfs zijn vrienden en handlangers zijn als de dood voor hem. Om Bobby te vermoorden had ie op zich best wel een goede reden, zijn oude vriend deed het namelijk met zijn wijf. Nu de hele stad naar hem op zoek is trekt hij moordend en plunderend door Brooklyn. Gino zijn chef en de plaatselijke maffia baas geven beide Gino hun zegen om Richie zsm uit te schakelen en dus gaat Gino op pad met een shothun. De scene waarin Gino in de bar van Richie’s broer iedereen aftuigt om aan informatie te komen is een klassieker. Uiteindelijk vindt hij Richie en zijn handlangers en vermoord ze allemaal en gooit het op een akkoordje met de maffia zodat zij met de eer kunnen streken. Die Gino toch, net zo uitgekookt als de crack van Richie.

 

6. Chuck Norris – The Delta Force, 1986

Chuck Norris zelf is waarschijnlijk één van de grootste en meest legendarische actie helden ooit. Er zijn twee serie films die uit zijn lange reeks van actie films springen, de ‘Mission in Action’ serie en de ‘Delta Force’ serie. De ‘Mission in Action’ is terecht vaak weggezet als een goedkope ripp off van het Rambo succes. De ‘Delta Force’ uit 1986 legde zich meer toe op de veel actuelere problemen in het Midden-Oosten met gewelddadige vliegtuig kapingen als gevolg. De film was overduidelijk gebaseerd op het TWA Flight 847 gijzelingsdrama alleen dit keer met een beter en heroïscher einde. Scott McCoy is een commando die tegen de orders van zijn leidinggevende in zijn gewonde collega en vriend Peterson uit een brandende helicopter redt en vervolgens ontslag neemt. Vijf jaar later wordt een Amerikaans vliegtuig op weg van Cairo naar New York door Libanese terroristen gegijzeld en naar Beirut gevlogen. Het leger roept de hulp van McCoy in die uiteindelijk in Beirut met hulp van de Israëlische inlichtingendienst alle gijzelaars op verschillende locaties bevrijd, en alle terroristen doodt. Uiteraard is opper terrorist Abdul Raifa als laatste aan de beurt in een gevecht met blote vuisten waarbij zijn McCoy zijn arm breekt om hem uiteindelijk met een bazooka opblaast. Helaas verliest McCoy zijn gappie Peterson alsnog het leven in al het strijdgewoel. De film kreeg later veel kritiek omdat het pas een jaar na het vlucht 847 gijzelingsdrama het dit waargebeurde verhaal gebruikte om een goedkope wraak film te maken waarbij een loopje werd genomen met de feiten. De lezers onder ons die ‘Narcos’ hebben gezien weten dat de Amerikanen op zijn zachts gezegd de nodige moeite hadden met de arrestatie van Pablo Escobar, maar ook daar draaide Chuck Norris zijn hand niet voor om; in het tweede deel van ‘Delta Force’ rolt hij namelijk een geheel drugskartel op en flikkert het opperhoofd van het kartel eigenhandig uit een helikopter.

7. Peter Weller – Robocop, 1987

De jaren ’80 werden niet alleen gekenmerkt door problemen in het Midden Oosten, het betekende tevens de opkomst van de personal computer en robots. Een technische revolutie die sommige mensen een ongemakkelijk gevoel gaf, Hollywood speelde hier uiteraard handig op in. De actiehelden van de jaren ’80 en ’90 waren dus niet alleen (ex) militairen maar in sommige ook (halve) robots. Regisseur Paul Verhoeven had in zijn film uit 1987 een vooruitziende blik en leverde een tijdloos meesterwerk af. In een moderne Frankenstein schetste hij een beangstigend toekomstbeeld van een Amerika dat compleet in handen was gevallen van de grote bedrijven. En zo krijgt deze lijst naast een Oostenrijks en een Belgisch, gelukkig ook nog een Nederlands tintje. In het Detroit van de toekomst heeft het bedrijf OCP het praktisch voor het zeggen. Het bedrijf wil het lokale politiekorps graag uitrusten met de robot ED-209, maar deze robot schiet tijdens een demonstratie een hoge pief uit het bestuur van het bedrijf kapot en dus wordt er besloten om een cyborg agent te gaan bouwen. Agent Alex Murphy zit een bende gevaarlijke overvallers op de hielen maar word gruwelijke wijze vermoord, OCP bouwt hem vervolgens om tot RoboCop. Half machine, half robot, all cop. De nieuwe mechanische agent gaat voortvarend te werk in de straten van Detroit en schiet aan de lopende band criminelen aan flarden. Hij krijgt zijn geheugen echter langzaam terug en spoort de bende op die hem heeft vermoord. Samen met zijn oude partner Lewis spoort hij ze op en schakelt ze uit. De bende werkte alleen samen met een directie lid van OCP die hem ED-209 op hem afstuurt maar uiteindelijk maakt onze mechanische vriend ze allemaal helemaal kapot. Er zouden nog twee delen van en een remake Robocop volgen, beide niet door Verhoeven geregisseerd en dat was te merken. Deel 2 was nog aardig en in de geest van het eerste deel. Het derde deel is een gedrocht van film die nooit, maar dan ook nooit gemaakt had mogen worden. De remake uit 2014 was goed maar bereikte helaas niet de cult status van het origineel van Paul Verhoeven.

8. Arnold Schwarzenegger – Terminator 2: Judgement Day, 1991

Net als bij Robocop maakte regisseur James Cameron in 1984 handig gebruik van de angst voor de opkomst van computers en robots met de film ‘Terminator’. Speelde onze Oostenrijkse vriend in het eerste deel nog een nietsontziende mechanische teringlijer die alles en iedereen vermoord, in 1991 keerde hij terug als good guy. Hij is ditmaal door de rebellen vanuit de toekomst gestuurd om in 1995 de dan pas 15-jarige John Connor, de latere rebellenleider tegen de machines, te beschermen tegen een nieuw soort terminator: De T-1000, een vloeibaar metalen gedrocht dat in van alles kan veranderen. Net als bij Robocop is ook hier een groot bedrijf weer de kwade genius, dit keer het bedrijf CPU. Uiteraard weet Arnie samen met de jonge John en zijn moeder T-1000 en het gehele CPU bedrijf te slopen en zo de mensheid te redden. De beukend goede soundtrack ‘You could be mine’, was van Guns ’N Roses, de rockers die toen nog op de top van hun roem waren. De film was wereldwijd een doorslaand succes en brak vele records. Met een wereldwijde omzet van 519 miljoen dollar was Terminator 2 de meest succesvolle film van 1991. Het kwam daarmee tevens op de derde plaats in een illuster rijtje van de meest succesvolle films ooit en hoefde slechts ‘Star Wars’ en ‘ET’ boven zich te dulden. Uiteindelijk zou er ook nog een deel 3, 4 en 5 volgen.

 

9. Dolph Lundgren – The Punisher 1989

Net als Oostenrijk en België was het rond 1985 ook de beurt aan Zweden om een Europese duit in het actie helden zakje van Hollywood te doen. De in 1957 geboren Dolph Lundgren begon in eerste instantie als de bodyguard van Grace Jones. Het duurde niet lang voordat hij haar ook onder de lakens van dienst zou zijn. Zij haalde hem over om naar New York te komen en een acteer carrière na te streven. Zoals de meeste Europese actiehelden was zijn eerste rol die van een bad guy; in de James Bond film ‘A view to A Kill’ speelde hij in 1985 een handlanger van de KGB. In hetzelfde jaar kroop hij wederom in de rol van Russische boef, dit maal als Ivan Drago de ijskoude teringlijer die in ‘Rocky IV’ Appolo Creed het graf in slaat. Twee jaar later zou Dolph zijn eerste actie hoofdrol krijgen in de flop ‘He-Man’, een mislukte poging van Cannon films om mee te liften op zowel de ‘Star Wars’ als de ‘Conan the Barbarian’ hype. Gelukkig wist Dolph twee jaar later wel te overtuigen als Frank Castle in The Punisher. Het was de eerste van vele verfilmingen van de gelijknamige strip. Het verhaal is simpel, het gezin van agent Frank Castle wordt vermoord door de maffia, waardoor de agent volledig flipt onderuikt in het riool en in vijf jaar tijd 125 criminelen afslacht. De maffia is ernstig verzwakt door de Punisher en dus komt maffia baas Gianni Franco (wederom een Nederlands tintje, ditmaal van Jeroen Krabbé) met het plan om de maffie families te verenigen. De Japanse Yakuza gooit echter roet in het eten zij willen alle activiteiten van de maffia overnemen. Om hem eis kracht bij te zetten ontvoeren ze alle kinderen van de maffia bazen. De Punisher trek vervolgens nood gedwongen samen op met Franco om alle kinderen te bevrijden. Je raadt het al; hij moordt de volledige Yakuza uit en bevrijft de kiddo’s. Franco probeert hem alsnog uit te schakelen, maar dat laat de Punisher natuurlijk niet gebeuren en dus knalt hij Franco ook af om vervolgens weer in de riool te verdwijnen.

 

10. B.A. Barracus – Mr T., 1983

Was er in het Hollywood van de jaren ’80 ndan helemaal geen plek voor een donkere actieheld? Daar leek het in eerste instantie wel op tot dat de wereld kennis in 1982 maakte met Mr T., echte naam Lawrence Turnead. Deze donkere spierbundel was geboren in een ruige wijk in Chicago en de jongste zoon in een gezin van 12 kinderen. Hij begon als een succesvol portier en later als bodyguard. Begin jaren ’80 won hij het televisie programma ‘America’s Toughest Bouncer’ en kwam zo op de radar van Sylvester Stallone die hem uiteindelijk in 1982 castte voor de rol van Clubber Lang in ‘Rocky III’. Net als Dolph Lundgren begon Mr. T. zijn Hollywood dus als bad guy in een Rocky film. Een jaar later kreeg Mr T. zijn meest succesvolle rol aangeboden, die van B.A. Baracus in de legendarische televisie serie ‘The A-team’: Een sergeant uit een onterecht veroordeeld special forces team dat ondergedoken in L.A. overleeft als een groep huurlingen vechtend tegen onrecht. De rol van de getalenteerde monteur met een zeer kort lontje die bijzonder goed kan vechten was Mr. T op het lijf geschreven. Al snel was hij het populairste karakter uit de serie. Zijn hard grondige hekel aan helikopter piloot Murdoch en zijn catch phrase ‘I pity the fool, die hij ook al gebruikte in Rocky III werden wereldberoemd.